En plein air schilderen als ideaal

Historische Salon:Peter Thoben over kunstschilders op het Brabantse platteland van weleer

Peter Thoben verzorgde op 16 december in de Historische Salon, het zondagmiddagprogramma van het RHCe, een lezing over het Brabants landschap als inspiratiebron voor de schilderkunst. Zijn verhaal wordt letterlijk en figuurlijk omlijst met vele voorbeelden. Een selectie uit de collectie van het voormalige Museum Kempenland is op het ogenblik in de publieksruimte TOEN te bekijken.

Vanaf 1860 komen kunstschilders naar Brabant om er het ongerepte landschap en het onbedorven boerenleven met ploeterende mensen en geharde koppen in directe observatie te schilderen. Voor deze praktijk is een impuls uitgegaan van de School van Barbizon die in de jaren 1830 een omwenteling in de schilderkunst teweeg heeft gebracht en die zich razendsnel over West-Europa verspreidde.

De eerste schilders komen naar Dongen, maar na 1890 groeien de dorpen Heeze en Mol uit tot schilderskolonies. Deze plaatsen zijn namelijk per trein of stoomtram te bereiken. De plaatselijke herberg fungeert als ontmoetingsplaats en logeeradres. Potentiële kopers blijken ook vaak in de buurt. Schilders uit binnen- en buitenland zetten lokale jongeren op het spoor van de schilderkunst en stimuleren hen daarin.

Door de opkomende industrialisatie, de bevolkingstoename en de daarmee samenhangende verstedelijking verdwijnt meer en meer het oude, nostalgische, agrarische beeld. De discrepantie tussen het gewenste beeld en de bestaande realiteit neemt toe.

Als reactie hierop krijgt het thema gaandeweg een meer stereotiep karakter. Herkenbaarheid in de schilderwerken wordt belangrijk, wat ook de verkoop ten goede komt. Tot ver na de Tweede Wereldoorlog blijft het verdwijnende Brabant met zijn karakteristieke dorpen, buurtschappen, boerderijen, weiden, bossen, heide- en moeraslandschappen een inspiratiebron voor kunstschilders en fotografen. In de presentatie van Thoben zal een palet aan kunstschilders de revue passeren, op wie Brabant en met name de regio Eindhoven inspirerend heeft gewerkt.

Peter Thoben is oud-directeur en – conservator van het voormalige Museum Kempenland Eindhoven.

 

Dat het dorp Heeze vaak door schilders werd bezocht, is mede te danken aan logementhouder Jan van Dijk die kunstenaars onderdak bood in ruil voor schilderijen. Gedurende het begin van de vorige eeuw groeide het interieur van Hotel van Dijk dicht met schilderijen (collectie RHCe).

  

Reactie plaatsen

Naam

E-mail

Bericht

Reacties worden geladen...
Ontdekken
De firma Oerlemans & Zonen. Fotografen onbekend.
Pasen
Advertentie bij 25-jarig huwelijksfeest burgemeester Van Hoeck
Telegram van Utrecht aan Eindhoven
images/hourglass.png

ZOEKEN...