De volkstuin, van noodzaak tot recreatie

Affiches uitgevaardigd door de Directie van den Landbouw, Tuinbouw en Voorlichtingsdienst om de voedselschaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog te beteugelen. (collectie RHCe)

Op 26 mei 2013 stond in de allerlaatste aflevering van de Historische Salon, het zondagmiddagprogramma van het RHCe, de geschiedenis van de volkstuin centraal.

Op deze middag nam Chris van der Sluijs, een van de weinige kenners over dit onderwerp de bezoekers mee naar de volkstuin en zijn bezitter, van toen én van nu. .

Bij het ontstaan van volkstuinen begin negentiende eeuw waren veelal fabrikanten en charitatieve organisaties betrokken. De volkstuin werd gekoppeld aan armoede en riep vooral negatieve associaties op. De Eerste Wereldoorlog bracht hierin verandering door de zogenaamde Scheurwet die vegetarisme bevorderde. In de crisistijd was er zelfs veel positieve aandacht van de overheid voor volkstuinieren. De bezitter van een volkstuin hoorde niet per se tot de onderste lagen van de samenleving. Wel was op de oude verenigingen het verbouwen van aardappelen altijd een teken van langere komaf.

Na de Tweede Wereldoorlog, waarin de volkstuin in de steden veel mensen redde van een hongerdood, veranderde de volkstuin van nutstuin in genotstuin (jaren vijftig en zestig), waarna de nutstuin bij jongere tuinders weer een comeback maakte.

Er kwamen nieuwe inzichten en praktijken die zorgden voor verwarring en onbegrip, boosheid en conflicten. Op dit moment lijkt het ecologisch tuinieren de boventoon te voeren. Het is echter moeilijker dan ooit tevoren de gemiddelde volkstuinder te omschrijven. Die zondagmiddag deed Chris van der Sluijs samen met de toehoorders een poging de volkstuinder van 2013 te duiden.

Chris van der Sluijs studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Hij is docent geschiedenis en maatschappijleer op het Revius Lyceum in Doorn. Hij publiceerde onder andere Volkstuinen in Nederland. Spitten naar de wortels, verschenen in het Jaarboek Nederlands Openluchtmuseum.

Foto ‘urban gardening’ avant la lettre in het Eindhovense Stadswandelpark. Verbouw van rogge voor de voedselvoorziening tijdens van de Tweede Wereldoorlog. (collectie RHCe)

 

Reactie plaatsen

Naam

E-mail

Bericht

Reacties worden geladen...
Ontdekken
Het bezorgen van het eten in de Rozenhof
Brouwhuis. Kerk van Maria Middelares aller Genade
Madelon Baans
Gebied Borkel en Schaft
images/hourglass.png

ZOEKEN...